The Send. Gezonden door wie?

Via samenwerkingen met lokale kerken, jeugdgroepen en studentenverenigingen worden jongeren vaak in hun eigen vertrouwde omgeving meegenomen in deze beweging, waarbij ook jeugdleiders een actieve rol spelen. Binnen die setting ontstaan momenten die sterk gericht zijn op ervaring, toewijding en directe respons.

Voor veel deelnemers zijn deze momenten intens en ingrijpend en worden ze ervaren als een ontmoeting met God. Tegelijk roept dit vragen op. Wat zit er eigenlijk achter The Send? Welke visie en theologie draagt dit initiatief met zich mee? En hoe verhouden deze ontwikkelingen zich tot wat de Bijbel ons leert over gezonde leer en geestelijk onderscheid?

In deze blog laat ik zien hoe The Send verbonden is met een breder netwerk en welke theologische accenten daarin zichtbaar worden.

Empowered21 als verbindend netwerk

Een van de belangrijkste netwerken achter deze beweging is Empowered21. Dit netwerk presenteert zich als een wereldwijd platform dat christenen mobiliseert, ruimte wil geven aan de Heilige Geest en spreekt over het versnellen van wereldwijde opwekking. Op zichzelf klinkt dat aantrekkelijk en zelfs Bijbels. Tegelijkertijd functioneert Empowered21 in de praktijk als een knooppunt: een plek waar leiders, bewegingen en netwerken samenkomen die inhoudelijk vaak een vergelijkbaar DNA delen. Tot de bekende namen binnen Empowered21 behoren onder meer Heidi Baker, Che Ahn, Cindy Jacobs en Bill Johnson.

Op de officiële “About Us”-pagina van Empowered21 wordt hun visie als volgt omschreven:

“The purpose of Empowered21 is that every person on earth would have an authentic encounter with Jesus Christ through the power and presence of the Holy Spirit by Pentecost 2033.”

Hoewel Empowered21 zich niet formeel profileert als onderdeel van de New Apostolic Reformation, zijn er duidelijke inhoudelijke raakvlakken zichtbaar met gedachtegoed dat vaak met deze stroming wordt geassocieerd. Denk aan een sterke nadruk op apostolisch leiderschap, profetische taal en een verwachting van wereldwijde opwekking in aanloop naar de wederkomst. Het is daarom geen centraal aangestuurde organisatie, maar wel een netwerk waarin vergelijkbare theologische accenten samenkomen en elkaar versterken.

De New Apostolic Reformation als denkkader

Om dit goed te kunnen duiden, is het belangrijk om kort stil te staan bij wat bedoeld wordt met de term New Apostolic Reformation. Deze term werd onder meer bekend door C Peter Wagner en verwijst niet naar een formele beweging met lidmaatschap, maar naar een breed, internationaal netwerk van leiders en bedieningen. Binnen dit netwerk ligt de nadruk op het functioneren van hedendaagse apostelen en profeten, op het ontvangen van actuele openbaring en op het idee dat de kerk in deze tijd toewerkt naar een wereldwijde doorbraak van het Koninkrijk van God. Daarbij wordt vaak sterk ingezet op activatie van gelovigen, op geestelijke autoriteit en op het innemen van invloed in zowel kerk als samenleving. Tegelijk herkennen niet alle betrokken leiders zich in deze term, wat het lastig maakt om het scherp af te bakenen, maar de terugkerende accenten maken het wel herkenbaar als denkkader.

Wanneer je deze kenmerken concreet naast Empowered21 legt, worden de overeenkomsten zichtbaar. Binnen Empowered21 spelen leiders een prominente rol die bekendstaan om hun nadruk op hedendaags apostolisch en profetisch functioneren, en wordt er actief gesproken over wereldwijde opwekking in termen die sterk aansluiten bij een eindtijdvisie van een laatste grote oogst. Ook het doel om vóór een specifiek moment, zoals Pinksteren 2033, de wereld te bereiken met een ervaring van de Heilige Geest laat zien dat er wordt gedacht in termen van strategische, wereldwijde doorbraak.

Van netwerk naar praktijk: GEA, HFI en The Send

Binnen dit netwerk is ook de Global Evangelist Alliance (GEA) ontstaan, een initiatief dat specifiek gericht is op het verbinden en mobiliseren van evangelisten wereldwijd. Hiermee krijgt het netwerk ook een concrete, organisatorische uitwerking. Binnen deze alliantie komt dezelfde lijn terug, waarbij evangelisten niet alleen worden verbonden, maar ook strategisch worden gepositioneerd als sleutelfiguren in een wereldwijde beweging. In het executive committee zitten onder andere Todd White, Mattheus van der Steen en Michael Koulianos, en onder leiding van Daniel Kolenda en met steun van Billy Wilson wordt er gestuurd op samenwerking, mobilisatie en wereldwijde impact. Het accent ligt daarbij niet alleen op verkondiging, maar ook op activatie en het versterken van invloed, wat nauw aansluit bij het idee dat de kerk in deze tijd een zichtbare en sturende rol moet innemen.

Deze lijn krijgt vervolgens een praktische uitwerking binnen organisaties als Harvest Fields International. Ook hier zie je dezelfde nadruk op training, activatie en het vrijzetten van mensen in bediening. De organisatie, geleid door Mattheus van der Steen, functioneert niet alleen als opleidingsplek, maar ook als een omgeving waarin bediening wordt doorgegeven en mensen worden toegerust om zelf in die lijn te functioneren. In het bestuur bevinden zich onder andere Dick Westerhof en Arleen Westerhof, die bekendstaan binnen charismatische en apostolische netwerken, wat deze lijn verder onderstreept.

Vanuit diezelfde structuur wordt ook zichtbaar hoe The Send hierin past. Waar Empowered21 vooral visie en verbinding biedt en de Global Evangelist Alliance een strategische laag vormt, vertaalt The Send dit naar concrete mobilisatie, met name richting jongeren.

The Send kenmerkt zich door grote bijeenkomsten, vaak in stadions, waarin nadruk ligt op radicaliteit, toewijding en onmiddellijke respons. Veel deelnemers ervaren dit als oprecht en transformerend. Tegelijkertijd is het een setting waarin weinig ruimte is voor diepgaande inhoudelijke toerusting of theologische reflectie, en waarin de nadruk sterk ligt op het moment zelf: reageren, kiezen en gaan. De jeugd wordt aangespoord om volledig “all in” te gaan voor Jezus.

Wanneer je deze lijnen samenlegt en dit plaatst naast de eerder beschreven kenmerken van de New Apostolic Reformation, ontstaat er geen losstaand geheel van initiatieven, maar een samenhangend netwerk waarin visie, leiderschap, training en mobilisatie elkaar versterken. Empowered21 fungeert daarin als verbindend platform, de Global Evangelist Alliance als strategische laag, Harvest Fields International als praktische uitvoerder en The Send als mobiliserende kracht richting jongeren en het brede publiek.

Kritiek en discussie

Tegelijk is het belangrijk om te benoemen dat een aantal van deze leiders niet onomstreden is. Zo zijn Bill Johnson en de bredere bediening van Bethel Church recent opnieuw onderwerp geworden van stevige kritiek, onder andere door Mike Winger. Die kritiek richt zich niet alleen op individuele leiders, maar op een bredere cultuur binnen Bethel, waarin volgens hem sprake is van onvoldoende transparantie, gebrekkige verantwoording en het beschermen van invloedrijke bedieningen, zelfs wanneer er serieuze vragen zijn over profetie en integriteit.

Ook Todd White ligt de afgelopen jaren onder toenemende kritiek, waarbij vragen worden gesteld over zijn integriteit en leiderschapscultuur binnen zijn bediening. Deze kritiek wordt versterkt door verklaringen van voormalige betrokkenen, die wijzen op gebrek aan verantwoording en een cultuur waarin correctie moeilijk ruimte krijgt.

In Nederland is Mattheus van der Steen eveneens onderwerp van discussie. De kritiek richt zich onder meer op geclaimde wonderen en moeilijk verifieerbare resultaten van campagnes, evenals op de mate van transparantie en toetsing daarin. Deze kritiek wordt bovendien breder gedeeld binnen verschillende evangelische en reformatorische kringen.

Daarnaast is er binnen Nederlandse media en kerkelijke context ook aandacht geweest voor de manier waarop binnen zijn gemeente is omgegaan met een zaak rond een later veroordeelde voorganger die zich schuldig maakte aan seksueel misbruik van zijn pleegdochter. In die context zijn vragen gesteld over transparantie, verantwoordelijkheid en de wijze waarop hierover is gecommuniceerd. Ook hier raakt de discussie aan dezelfde thema’s: verantwoording, openheid en het omgaan met leiderschap wanneer er ernstige zonden aan het licht komen.

Juist omdat deze leiders invloedrijk zijn binnen deze netwerken, vormen zij actief hoe een nieuwe generatie leert geloven en wat daarin wordt doorgegeven. Daarom doet het ertoe. Tegelijk raakt de kritiek niet alleen deze leiders, maar ook de theologie die zij aanhangen. Wanneer die theologie concreet wordt uitgewerkt in de praktijk, kan er een context ontstaan waarin de kans op misstanden en ontsporingen toeneemt. Juist waar sterk wordt gesproken over apostelschap en profetisch gezag, met bijbehorende geestelijke autoriteit, lijken deze vaker voor te komen. Dat roept de vraag op in hoeverre deze theologische benadering daaraan bijdraagt. 

De kritiek op deze theologische benadering richt zich onder meer op het idee van hedendaagse apostelen en profeten met geestelijk gezag, waarbij wordt gewaarschuwd dat dit het gezag van de Schrift kan ondermijnen wanneer persoonlijke openbaring een te grote rol krijgt. Daarnaast wordt gewezen op het risico van profetie die niet of moeilijk toetsbaar is, en op een praktijk waarin onjuiste uitspraken niet altijd duidelijk worden gecorrigeerd. Ook de sterke nadruk op activatie, invloed en zichtbare doorbraak roept vragen op, omdat dit kan verschuiven van een focus op het Evangelie en discipelschap naar het najagen van ervaring, impact en resultaat.

Juist waar nieuwe vormen van gezag en openbaring worden geïntroduceerd, wordt de vraag naar toetsing en Bijbels fundament des te urgenter. Voor critici ligt hier de kern: op welke basis en met welk gezag vinden deze praktijken plaats? Daarom wordt benadrukt dat geestelijke autoriteit altijd ondergeschikt moet blijven aan de Schrift en dat iedere vorm van bediening daaraan getoetst moet worden.

Visie

Mijn overtuiging is dat het hierboven beschreven netwerk — hoewel het zich niet expliciet zo noemt — in de praktijk functioneert binnen hetzelfde denkkader dat we kennen van de New Apostolic Reformation. Niet als formele organisatie, maar als een beweging van invloed waarin dezelfde accenten, aannames en methodes terugkomen. Juist daarin ligt voor mij de kern van het probleem.

De nadruk verschuift namelijk structureel van toetsen naar ervaren en van onderwijs naar activatie, maar ook van een stevig Bijbels fundament naar profetische en apostolische claims, en van rustig discipelschap naar urgente mobilisatie. Daarmee verandert niet alleen de vorm, maar ook de inhoud van hoe geloof wordt beleefd en doorgegeven. En precies daar wordt het kwetsbaar.

Wanneer ervaring, snelheid en impact centraal komen te staan, ontstaat er een klimaat waarin onderscheid vervaagt en toetsing naar de achtergrond verdwijnt. Niet omdat men dat bewust wil, maar omdat de structuur en cultuur er als vanzelf naartoe bewegen. Juist in zo’n context kunnen verkeerde accenten, onbijbelse praktijken of misleidende claims makkelijker blijven bestaan en zich zelfs verder verspreiden.

Daarom gaat dit uiteindelijk niet alleen over een netwerk of een aantal leiders, maar over een fundamentele vraag: wat is de norm voor waarheid in de kerk? Is dat wat krachtig voelt en zichtbaar werkt, of dat wat standhoudt in het licht van de Schrift?

Mijn conclusie is dat dit soort bewegingen — waaronder The Send — hoe oprecht en gepassioneerd ze ook kunnen zijn, niet neutraal zijn. Ze vormen mensen, sturen theologie en bepalen hoe een nieuwe generatie leert geloven. Juist daarom moeten ze niet klakkeloos omarmd, maar getoetst worden. Niet alles wat zich presenteert als opwekking, is automatisch gezond. En niet alles wat groeit, is daarom van God. Juist hier is geestelijk onderscheid geen optie, maar noodzaak. 

Terug naar het Woord, terug naar gezonde leer, en terug naar het toetsen van alles — dat is geen rem op opwekking, maar de enige manier om te bewaren wat werkelijk van God is.